Қазақстанның сыртқы сауда айналымы: экспорттық түсімдердің төмендеуі және импорттың қалыпты өсуі

ҚР сыртқы сауда айналымы 2025 жылдың қаңтар — мамыр айларында өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,5%-ға — 53,5 млрд долларға дейін төмендеді. Экспорттың 9,2%-ға қысқаруы төмендеудің негізгі себепкері болды, ал импорт 2,2%-ға қалыпты өскенін көрсетті.

Экспорт құрылымында негізгі құлдырау шикізат бағасының төмендеуі жағдайында минералды өнімдер мен химия өнеркәсібі өнімдеріне түседі. Бұл ретте, жалпы төмендеу азық-түлікке әлемдік бағалар мен экспорттық көлемдердің өсуі есебінен жануарлар мен өсімдіктерден алынатын өнімдерді жеткізуден түсетін кірістердің өсуімен өтелді.

Осылайша, ағымдағы жылы сыртқы сауда экспорттық түсімдердің қысқаруымен, импорттың өсуімен және инфляциялық қысымның күшеюімен сипатталады, бұл болса, сайып келгенде, сауда тепе-теңдігінің тұрақтылығы үшін тәуекелдерді қалыптастырады.

Екінші жартыжылдықта сыртқы сауда динамикасының одан әрі нашарлау қаупі сақталады. Сыртқы сектордың тұрақтылығы көбінесе экспорттық тауарларға бағаны қалпына келтіру қарқынына, мемлекеттің ірі инвестициялық жобаларды іске асыруына және шикізаттық емес экспортты кеңейту жөніндегі шаралардың тиімділігіне байланысты болады.